Zasadą jest, że to od decyzji pracodawcy zależy czy uwzględni wniosek pracownika o udzielenie mu urlopu wypoczynkowego. Pamiętać również należy, że jeśli w okresie wypowiedzenia urlop zostanie pracownikowi udzielony, to jest on zobowiązany do jego wykorzystania (art.1671 kp) i nie może domagać się od pracodawcy wypłaty ekwiwalentu zamiast urlopu.
Odwołanie pracownika z urlopu w okresie biegu wypowiedzenia, analogicznie jak w przypadku urlopu udzielanego w czasie zatrudnienia, dopuszczalne jest pod warunkiem, że obecności pracownika w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu (art.167 §1 kp). Ocena czy faktycznie zaistniała podstawa do odwołania pracownika z urlopu należy do pracodawcy, który nie ma obowiązku informowania pracownika o powodach, dla których uznał powrót pracownika do pracy za konieczny. W konsekwencji pracownik zobowiązany jest podporządkować się decyzji pracodawcy o odwołaniu z urlopu, przerwać swój urlop i stawić się do pracy. Odwołanie z urlopu może nastąpić w dowolnej formie, także telefonicznie, mailowo czy zwykłym sms-em, z jednoczesnym wskazaniem prze pracodawcę terminu, w którym pracownik ma wrócić do pracy. Termin ten powinien uwzględniać faktyczną możliwość dotarcia pracownika do miejsca pracy ze względu na jego miejsce pobytu w trakcie urlopu (np. dostępność połączeń komunikacyjnych).
Trzeba pokryć koszty…
Odwołanie z urlopu, niezależnie od tego czy został on pracownikowi udzielony w okresie wypowiedzenia, wiąże się dla pracodawcy z obowiązkiem pokrycia kosztów poniesionych przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu (art.167 §2 kp). Do takich kosztów należą bez wątpienia wydatki pracownika związane z powrotem do miejscowości zatrudnienia (np. bilety kolejowe, paliwo w razie dojazdu własnym samochodem, itp.). Pracodawca nie ma natomiast obowiązku rekompensowania pracownikowi korzyści, których ten nie osiągnął z powodu odwołania z urlopu (np. utraconego wynagrodzenia za dorywcze zlecenie, które pracownik zamierzał wykonać w czasie urlopu).
… czasem ekwiwalent
Z dniem rozwiązania umowy o pracę prawo pracownika do urlopu w naturze przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop (art.171 §1 kp). Niezależnie od tego, czy w związku z odwołaniem z urlopu pracownik nie mógł wykorzystać całego lub tylko części dnia urlopu, w którym otrzymał wezwanie do stawienia się w pracy, ekwiwalent pieniężny przysługiwać mu będzie za cały dzień urlopu, a nie tylko jego część.
Zasadą jest bowiem, że urlopu udziela się na cały dzień roboczy, a tylko wyjątkowo w wymiarze części takiego dnia, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony urlop (por. art. 1542 § 4 kp). Analogicznie odwołanie z urlopu nie może odnosić się tylko do części dnia roboczego. Jeśli zatem pracodawca wezwał pracownika do pracy w dniu dla niego urlopowym, to niezależnie od tego, czy w tym dniu pracownik zgodnie z żądaniem pracodawcy wykonywał pracę przez całą czy tylko część dniówki, to należy pracownikowi „oddać” pełny dzień urlopu.
Wobec faktu, że odwołanie z urlopu nastąpiło w ostatnim dniu wypowiedzenia umowy o pracę i nie ma już możliwości „zwrócenia” pracownikowi tego dnia urlopu w naturze w innym terminie, pracodawca powinien wypłacić pracownikowi ekwiwalent za pełny dzień urlopu, w wysokości obliczonej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8.01.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU. Nr 2, poz. 14 z późn. zm.). Ponadto, w związku z odwołaniem z urlopu, pracodawca będzie także zobowiązany do zwrotu pracownikowi kosztów powrotu do miejscowości, w której mieści się zakład pracy.
